Historia Wieliczki wiąże się nieodłącznie z odkrytymi tutaj wewnątrz XII w. pokładami soli kamiennej. W 1290 r. książę Przemysław II potwierdził wcześniejszy o rok kalendarzowy reportaż fundacyjny Henryka Probusa, zezwalający braciom Jeskowi oraz Hysinboldowi zaplanować w środku Wielkiej Soli miasto na prawie że frankońskim. Trzynastego wieku sięgają też historia wielickiego zamku, który odkąd początku pełnił rolę siedziby administracyjnej Żup Krakowskich – połączonych warzelni plus kopalni soli w środku Wieliczce także Bochni.
Dochody z Żup stanowiły na wskroś wiele wieków jeden z głównych filarów polskiej gospodarki (w XIV w. dawały aż 1/3 wszystkich dochodów skarbu państwa), figa wówczas dziwnego, że cieszyły się szczególnym zainteresowaniem monarchów. Częstym gościem wielickiego zamku bywał Kazimierz Wielki, który ufortyfikował miasto, oraz wewnątrz obrębie zamku wzniósł żupną kuchnię. W późniejszych stuleciach zatrzymywali się w tym miejscu liczni dygnitarze także głowy koronowane całej Europy. Wzmożone wola Wieliczką przyniósł wiek XVI. Renesansowy zapał światem również głód poznania przyciągały do wielickiej kopalni podróżników łaknących doznać "podróży do wnętrza ziemi". W 1440 roku Grzegorz z Sanoka został proboszczem do wnętrza Wieliczce. Za czasów potopu szwedzkiego nastąpił upadek rozwoju miasta. Wieliczka została splądrowana także spalona na wskroś Szwedów. W 1651 r. zaraza zdziesiątkowała ludzie Wieliczki. Po złych czasach nastąpiła wciąż sekunda wzlotu po wiktorii wiedeńskiej, jak to trusia Jan III Sobieski w środku 1683 r. ufundował dzwonnicę do wnętrza główny punkt miasta. 9 czerwca 1772 roku zaczęła się okupacja austriacka. W 1809 zdobytą na Austriakach Wieliczkę włączono w środku zbiór Księstwa Warszawskiego - Habsburgowie odzyskali ją po upadku Księstwa również jego rozbiorze wewnątrz wyniku ustaleń Kongresu Wiedeńskiego. Od tej pory wobec urzędową, niemiecką nazwą Groß Salze, stała się znowu częścią Galicji. Po wybuchu wewnątrz 1846 roku rewolucji krakowskiej wobec pomocy górników Edward Dembowski przejął władzę wewnątrz Wieliczce dodatkowo kasę kopalni soli. Został sekretarzem dyktatora rewolucji Jana Tyssowskiego. W czasie ery autonomicznej nastąpił uległy postęp miasta. Powstało wtedy Towarzystwo Śpiewacze "Lutnia", Ochotnicza Straż Pożarna także budynki obecnych szkól podstawowych. Wieliczka odzyskała niezawisłość wewnątrz 1918 r. 6 września 1939 r rozpoczęła się okupacja niemiecka.